ЕСКЕРТУ
2026 ж. 22 қазан
ЕСКЕРТУ
«Ақша тасымалдаушы» («дроппер») ретіндегі әрекеттерге қатысудың салдары туралы
Банк картасын, шотты немесе кіру кодтарын басқа адамға беру — ҚЫЛМЫСТЫҚ құқық бұзушылық болып табылады.
1. Неге тыйым салынады
Шотты, төлем картасын және оларға қол жеткізу құралдарын (PIN-кодтар, CVV-кодтар, құпия сөздер, SMS/OTP-кодтар, банк қосымшасы) тек шот иесінің өзі ғана пайдалануы тиіс. Шоттарды, төлем құралдарын немесе аутентификация деректерін (қолжетімділік құралдарын) үшінші тұлғаларға беруге ТЫЙЫМ САЛЫНАДЫ. Бұл шектеу жұбайына немесе жақын туыстарына қатысты қолданылмайды («Төлемдер және төлем жүйелері туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 25-бабы, 14-тармағы).
ТЫЙЫМ САЛЫНАДЫ:
– ақы алу мақсатында картаны немесе шотты басқа тұлғаға беру;
– үшінші тараптардың өтініші бойынша немесе олардың мүддесі үшін шот ашу немесе карта алу;
– PIN-кодты, CVV-кодты, құпия сөздерді немесе растау кодтарын басқа біреуге хабарлау;
– сыйақы (ақы) алу мақсатында үшінші тараптардың атынан қолма-қол ақша шешіп алу немесе ақша аударымдарын жүзеге асыру;
– басқа адамға шот ашу мақсатында өз паспортыңызды беру.
2. Қылмыстық жауапкершілік — Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 232-1-бабы
Әрекет | Жаза |
Картаны, шотты немесе қолжетімділікті сыйақы алу мақсатында үшінші тұлғаға беру (1-бөлім | Мүлікті тәркілей отырып, 160 АЕК-ке дейінгі мөлшерде (692 000 теңге) айыппұл салу, түзеу жұмыстарына тарту немесе 50 тәулікке дейінгі мерзімге қамауға алу |
Бұл 200 АЕК-тен асатын сыйақыға немесе ірі мөлшерге қатысты жағдайларға да қолданылады (2, 3-бөліктер) | 4 000 АЕК-ке дейінгі мөлшерде айыппұл салу немесе мүлкін тәркілей отырып, 3 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру |
Үшінші тараптың атынан ақы төлеу арқылы төлемдер мен аударымдарды жүзеге асыру (4–6-бөлімдер)
| 5 000 АЕК-ке дейінгі мөлшерде айыппұл салу немесе мүлкін тәркілей отырып, 5 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру |
Заңсыз операциялар жасау мақсатында басқа біреудің тіркелгісіне қолжетімділік алу (7-бөлім) | Мүлікті тәркілей отырып, 3 жылдан 7 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру |
3. Басқа салдарлар
– Сотқа дейінгі тергеп-тексерулердің бірыңғай тізілімінде (СДТБТ) қылмыстық істі тіркеу, бұлтартпау шарасын қолдану, сондай-ақ тергеу және сот талқылауы кезеңінде Қазақстан Республикасынан (ҚР) тыс жерге шығуға тыйым салу;
– сот шешімі негізінде Қазақстан Республикасынан тысқары жерге шығарып жіберу (ҚР Қылмыстық кодексінің 51-бабы; ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 51-бабы);
– Қазақстан Республикасына кіруге 5 жыл мерзімге тыйым салу («Шетелдіктердің құқықтық жағдайы туралы» ҚР Заңының 22-бабы);
– елге кіруге рұқсат бермеу және көші-қон заңнамасына сәйкес елде болудың рұқсат етілген мерзімін қысқарту;
– барлық банк шоттары мен карталарын бұғаттау, банк тарапынан шарттарды бұзу және қаржылық қызметтер көрсетуден бас тарту;
– келтірілген залалды және негізсіз байып кету нәтижесінде алынған қаражатты өндіріп алу (ҚР Азаматтық кодексінің 953-бабы).
4. Азаматтарды тарту әдістеріМессенджерлерде немесе жұмыс туралы хабарландыруларда кездесетін «оңай ақша табу» ұсыныстары: 10 000–100 00
теңгеге банк картасын ашу; «ақша аударымын қабылдап, оны басқа жаққа жіберу»; «қолма-қол ақшаны шешіп алып, курьерге беру»; банк картасын «жалға беру»; немесе жұмысқа орналасу барысында банк картасын «жұмыс берушіге» немесе делдалға тапсыру.
5. Егер карта қолдан қолға беріліп қойған болса:Банктің мобильді қосымшасы арқылы немесе банк бөлімшесіне барып, картаны дереу бұғаттаңыз және полицияға (тел. 102) хабарласыңыз. Бұл құқық бұзушылықты бірінші рет жасаған, ол туралы өз еркімен хабарлаған және тергеуге жәрдемдескен адам қылмыстық жауапкершіліктен босатылады (Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 232-1-бабына берілген ескертпені қараңыз).